Η Νηστεία των Αγίων Αποστόλων αποτελεί μία ιδιαίτερη ευλογία της Εκκλησίας μας, διότι συνδέεται άμεσα με τη μνήμη, το έργο, το κήρυγμα και τη θυσία εκείνων που έθεσαν τα θεμέλια της διάδοσης του Ευαγγελίου σε ολόκληρη την οικουμένη. Η Εκκλησία καθιέρωσε τη νηστεία αυτή όχι μόνο για να τιμήσει τους Αγίους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο και όλους τους Αποστόλους του Χριστού, αλλά και για να υπενθυμίσει σε κάθε πιστό ότι η πορεία προς τη Βασιλεία του Θεού περνά μέσα από τον αγώνα της καθάρσεως, της μετανοίας, του φωτισμού και της κοινωνίας με το Άγιο Πνεύμα.

Η νηστεία δεν είναι απλώς μια αποχή από ορισμένες τροφές ούτε μια εξωτερική θρησκευτική υποχρέωση. Ο ίδιος ο Θεός, διά του προφήτη Ησαΐα, αποκαλύπτει το βαθύτερο νόημά της: «Δεν είναι αυτή η νηστεία που εγώ εξέλεξα; Να λύεις τα δεσμά της αδικίας, να ελευθερώνεις τους καταδυναστευμένους, να μοιράζεσαι τον άρτο σου με τον πεινασμένο» (Ησ. 58, 6-7). Η αληθινή νηστεία είναι η απομάκρυνση από την αμαρτία, η νέκρωση των παθών και η επιστροφή στην αγάπη του Θεού και του πλησίον.

Ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός νήστεψε σαράντα ημέρες στην έρημο πριν αρχίσει το δημόσιο έργο Του (Ματθ. 4, 2), δίνοντάς μας το τέλειο παράδειγμα της πνευματικής ασκήσεως. Δίδαξε επίσης ότι ορισμένοι πειρασμοί και πνευματικοί αγώνες νικώνται μόνο «εν προσευχή και νηστεία» (Ματθ. 17, 21). Γι’ αυτό η Εκκλησία συνδέει πάντοτε τη νηστεία με την προσευχή, τη μετάνοια, την εξομολόγηση, την ελεημοσύνη και τη συμμετοχή στη μυστηριακή ζωή.

Η πραγματική νηστεία είναι πρωτίστως νηστεία από τον εγωισμό, την υπερηφάνεια, την οργή, τη φιλαυτία, τη φιλαργυρία, τη ζήλια και κάθε πάθος που σκοτίζει την ψυχή. Ο Απόστολος Παύλος προτρέπει: «Καθαρίσωμεν εαυτούς από παντός μολυσμού σαρκός και πνεύματος» (Β΄ Κορ. 7, 1), ενώ αλλού τονίζει: «Οι του Χριστού την σάρκα εσταύρωσαν συν τοις παθήμασι και ταις επιθυμίαις» (Γαλ. 5, 24). Η κάθαρση αυτή οδηγεί στον φωτισμό και ο φωτισμός στη ζωή του Αγίου Πνεύματος.

Οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας αναδεικνύουν τη μεγάλη αξία της νηστείας. Ο Μέγας Βασίλειος διδάσκει ότι «η νηστεία είναι όπλο κατά των δαιμόνων, στολίδι των εγκρατευομένων και μητέρα της σωφροσύνης». Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει: «Δεν αρκεί να νηστεύει το στόμα, αλλά πρέπει να νηστεύουν και τα μάτια και η γλώσσα και η καρδιά». Και αλλού προσθέτει: «Νηστεύεις; Απόδειξέ το με τα έργα σου. Αν δεις φτωχό, ελέησέ τον. Αν δεις εχθρό, συμφιλιώσου μαζί του». Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος διδάσκει ότι η νηστεία είναι η αρχή του πνευματικού αγώνα, ενώ ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ υπενθυμίζει ότι σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος.

Η Εκκλησία τοποθετεί τη Νηστεία των Αποστόλων αμέσως μετά την Πεντηκοστή, διότι οι Απόστολοι, αφού έλαβαν τη χάρη του Παναγίου Πνεύματος, αφιερώθηκαν ολοκληρωτικά στη διάδοση του Ευαγγελίου. Η περίοδος αυτή μάς υπενθυμίζει ότι η χάρη του Θεού δεν καταργεί τον ανθρώπινο αγώνα αλλά τον αγιάζει και τον τελειοποιεί. Οι Απόστολοι έλαβαν το Άγιο Πνεύμα, αλλά συγχρόνως κοπίασαν, αγωνίστηκαν, υπέμειναν θλίψεις, διωγμούς και μαρτύρια για τη δόξα του Χριστού.

Κέντρο της ζωής τους υπήρξε η μεγάλη εντολή του Αναστημένου Κυρίου: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα όσα ενετειλάμην υμίν» (Ματθ. 28, 19-20). Πρόκειται για τη μεγάλη αποστολή της Εκκλησίας μέσα στην ιστορία. Οι Απόστολοι δεν έλαβαν το Άγιο Πνεύμα μόνο για τον προσωπικό τους αγιασμό, αλλά για να γίνουν κήρυκες της αλήθειας, φωτιστές της οικουμένης και θεμελιωτές της Εκκλησίας.

Γι’ αυτό ο Κύριος τους υποσχέθηκε: «Λήψεσθε δύναμιν επελθόντος του Αγίου Πνεύματος εφ’ υμάς και έσεσθέ μοι μάρτυρες εν τε Ιερουσαλήμ και πάση τη Ιουδαία και Σαμαρεία και έως εσχάτου της γης» (Πράξ. 1, 8). Και πράγματι, οι Άγιοι Απόστολοι ανταποκρίθηκαν πλήρως στην αποστολή τους. Διέσχισαν θάλασσες και ηπείρους, υπέμειναν φυλακίσεις, εξορίες, διωγμούς και μαρτύρια για να μεταφέρουν το φως του Ευαγγελίου στα πέρατα της γης. Ο Απόστολος Παύλος ομολογεί: «Ουαί δε μοι εστίν εάν μη ευαγγελίζωμαι» (Α΄ Κορ. 9, 16), ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζει ότι η δύναμή του προέρχεται από τον Θεό: «Χάριτι Θεού ειμι ό ειμι» (Α΄ Κορ. 15, 10) και «Τα πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντι με Χριστώ» (Φιλ. 4, 13).

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αποκαλεί τους Αποστόλους «διδασκάλους της οικουμένης», ενώ ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τους χαρακτηρίζει «φωστήρες της Εκκλησίας». Το έργο τους δεν ολοκληρώθηκε με την κοίμησή τους, αλλά συνεχίζεται αδιάκοπα μέσα στην ιστορία διά της αποστολικής διαδοχής των επισκόπων και της ζωής της Εκκλησίας. Γι’ αυτό στο Σύμβολο της Πίστεως ομολογούμε ότι η Εκκλησία είναι «Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική».

Η αποστολή αυτή συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Κάθε επίσκοπος, κάθε κληρικός, κάθε μοναχός και κάθε πιστός καλείται να γίνει συνεχιστής του αποστολικού έργου. Η Εκκλησία υπάρχει για να κηρύττει την αλήθεια του Χριστού, να τελεί τα Μυστήρια, να οδηγεί τους ανθρώπους στη σωτηρία και να μεταφέρει το φως του Ευαγγελίου σε κάθε εποχή και σε κάθε τόπο. Ο Απόστολος Παύλος καλεί όλους τους πιστούς να διαφυλάσσουν «την ενότητα του Πνεύματος εν τω συνδέσμω της ειρήνης» (Εφ. 4, 3) μέχρι να φθάσουμε «εις την ενότητα της πίστεως» (Εφ. 4, 13).

Στις ημέρες μας η αποστολική αυτή ευθύνη γίνεται ακόμη πιο επιτακτική. Ζούμε σε μια εποχή πνευματικής συγχύσεως, αποστασίας από τον Θεό, σχετικισμού, βλασφημίας, εκμεταλλεύσεως του ανθρώπου από άνθρωπο και κυριαρχίας της εικόνας εις βάρος της αλήθειας. Πολλοί ενδιαφέρονται περισσότερο να προβάλλουν τον εαυτό τους παρά να γνωρίσουν τον Θεό. Η διαφήμιση συχνά αντικαθιστά την αλήθεια, το προσωπικό συμφέρον υποκαθιστά την αγάπη και η προβολή γίνεται σημαντικότερη από την αυθεντικότητα.

Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα η Νηστεία των Αγίων Αποστόλων αποτελεί μια ισχυρή πρόσκληση επιστροφής στο ήθος του Ευαγγελίου. Μας καλεί να νικήσουμε τον εγωισμό, να θεραπεύσουμε τα πάθη μας, να αποκτήσουμε ταπείνωση, διάκριση και αγάπη. Μας καλεί να γίνουμε μαθητές του Χριστού για να μπορέσουμε και εμείς να συμβάλουμε στο έργο του «μαθητεύσατε πάντα τα έθνη». Διότι πρώτα ο άνθρωπος μαθητεύεται στον Χριστό και ύστερα γίνεται μάρτυρας του Χριστού. Πρώτα καθαρίζεται η καρδιά και έπειτα φωτίζεται ο νους. Πρώτα δέχεται τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και έπειτα γίνεται φορέας της χάριτος προς τους άλλους.

Ας αξιοποιήσουμε λοιπόν τη Νηστεία των Αγίων Αποστόλων ως περίοδο μετανοίας, προσευχής, πνευματικής ανακαινίσεως και βαθύτερης κοινωνίας με τον Χριστό. Ας τιμήσουμε τους Αγίους Αποστόλους όχι μόνο με λόγια αλλά και με έργα, ακολουθώντας το παράδειγμα της πίστεως, της υπακοής, της θυσίας και της αγάπης τους. Και ας παρακαλέσουμε τον Κύριο να μας αξιώσει να παραμείνουμε πιστά μέλη της Αποστολικής Του Εκκλησίας, ώστε να συνεχίσουμε και εμείς, μέσα στον σύγχρονο κόσμο, το σωτήριο έργο εκείνων που άκουσαν πρώτοι το κάλεσμα του Χριστού και αφιέρωσαν ολόκληρη τη ζωή τους στη διάδοση του Ευαγγελίου «έως εσχάτου της γης».

Αμήν και του Θεού η Δόξα

Μητροπολίτη Ταμασού και Ορεινής Ησαΐα